Nieuwe sluis in Sint-Baafs-Vijve

In het kader van het project Seine-Schelde komt er een nieuwe sluis op de Leie in Sint-Baafs-Vijve. De huidige sluis is immers te klein voor het verwachte scheepvaartverkeer en voor grote duwkonvooien. De nieuwe sluis zal groter zijn en komt vlak bij de bestaande. W&Z heeft een voorontwerpstudie voor deze nieuwe sluis laten uitvoeren. Op dit moment wordt het voorontwerp omgezet in een ontwerp. Daarin is ook de hele omgeving meegenomen: de oude Leiearm met de stuw en de oude sluis, economische mogelijkheden voor het stimuleren van de binnenvaart, de creatie van een vispassage, vernieuwing van de stuw, enz.

Waarom komt de sluis op een andere plaats dan de huidige?

Een van de uitdagingen bij de vervanging van sluizen op de gekanaliseerde Leie, is dat schepen ook tijdens de werken geschut moeten kunnen worden. Zolang de nieuwe sluis niet klaar is, moet de huidige dus in gebruik blijven. Daarom komt de nieuwe sluis op een andere plaats, maar wel in de onmiddellijke omgeving.

Simulatietekening van de toekomstige situatie: links de gekanaliseerde Leie met de nieuwe sluis, rechts de oude Leiearm met de stuw en de vispassage.

Een sluiskolk in twee delen

De nieuwe sluiskolk in Sint-Baafs-Vijve moet bruikbaar zijn voor grote vaartuigen tot 185 meter met een breedte van 11,40 meter. Halfweg de sluis komt een extra sluisdeur. Daardoor zal hij ook dienst kunnen doen als kleinere sluis. Op die manier kunnen kleinere schepen sneller geschut worden.

Wat gebeurt er met de huidige sluis?

De nieuwe sluis komt niet op dezelfde plaats als de oude sluis, maar wel in de dichte omgeving. Op deze manier blijft de bestaande sluis zo lang mogelijk in gebruik en is er zo weinig mogelijk hinder voor de scheepvaart. Vooraleer er kan gestart worden met de werken aan de nieuwe sluis, moet er een nieuwe kaaimuur gebouwd worden. Deze kaaimuur zal de toegang tot de huidige sluis verbreden. De kaaimuur wordt gebouwd op rechteroever, opwaarts de sluis, ter hoogte van het eiland D’Hooie, Tijdens de bouw van de nieuwe sluis wordt er immers ruimte op het water ingenomen. Door de bouw van deze kaaimuur blijft de huidige sluis steeds toegankelijk tijdens de werken aan de nieuwe sluis.

Verder is de bestaande sluis 16 meter breed en laat deze uitzonderlijke transporten toe. De nieuwe sluis wordt even breed zodat alle schepen die nu door de huidige sluis kunnen varen ook door de nieuwe sluis zullen kunnen varen. Dit is breder dan een standaard sluis, die 12,5 meter breed is. Doordat de sluis breder is dan normaal, moet de bestaande sluis volledig worden afgebroken. Op de plaats van de oude sluis komen er nieuwe kaaimuren en een insteekdok. 

Foto van de huidige situatie: achteraan de huidige sluis, rechts de oude Leiearm, met stuw, oude sluis en jachthaven.

Verdieping van de Leie

Naast de bouw van een nieuwe sluis en vervanging van de oude sluis gebeuren er nog enkele aanpassingen. De Leie moet verdiept worden. Deze is nu 3,5 meter diep. Om de grotere schepen te laten passeren, is een verdieping met 1 meter nodig.

Door de verdieping van de Leie dienen de bestaand oevers aangepast te worden. Ook aan de bestaande kaaimuren van de bedrijven in de projectzone dienen aanpassingswerken te gebeuren. De kaaimuur ter hoogte van bedrijf Leievoeders zal eerst aangepakt worden. 

Stuw en vispassage op de oude Leiearm

Het waterpeil van de Leie in Sint-Baafs-Vijve wordt bepaald door de werking van de stuw op de oude Leiearm. Tijdens de bouw van de nieuwe sluis wordt deze stuw gerenoveerd. Er komt ook een vispassage zodat vissen de stuw in de toekomst kunnen passeren.

Aanleg van de omgeving

Door de verbreding van de waterweg ter hoogte van de nieuwe sluis, zullen het jaagpad en de beek iets moeten opschuiven. Naast de gracht komt een groenstrook met bomen en struiken. Verder wordt er ook een nieuw gebouw gebouwd om de sluis te kunnen bedienen en om reserveonderdelen te stockeren. 

Laatste stand van zaken

De werken aan de nieuwe kaaimuur op rechteroever, opwaarts de sluis, ter hoogte van het eiland D’Hooie zijn al volop bezig. Eind augustus 2017 starten de werken aan de voorhavens van de nieuwe sluis en wordt het jaagpad afgesloten. Meer informatie over de omleiding vind je hier.